Powerstation in de winter: laden bij vorst, gebruik in de kou en opslag

Battery University (BU-410) is er duidelijk over: lithium-ion mag je niet laden onder het vriespunt. Bij een laadstroom in de vorst hoopt metallisch lithium zich op aan de anode. Het lijkt alsof de accu gewoon laadt, maar de schade is blijvend: minder capaciteit en een accu die gevoeliger is voor storingen, bijvoorbeeld door trillingen.

Snel laden kan volgens Battery University tussen 5 en 45 °C; onder 5 °C moet de laadstroom omlaag. De beste resultaten krijg je tussen 10 en 30 °C. Dat past bij wat Anker opgeeft: de C1000 Gen 2 laadt alleen in de snellaadstand (1600 W) als de cellen warmer zijn dan 20 °C.

De meeste stations in onze vergelijking gebruiken LFP-cellen (lithium-ijzerfosfaat). Ook voor die stations geven de fabrikanten 0 °C als ondergrens voor laden. Sommige stations tonen een foutmelding als het te koud is; Bluetti noemt in de handleiding van de Elite 100 V2 een aparte foutcode voor 'laadtemperatuur te laag'. Wacht dan tot het station is opgewarmd.

Een koude accu heeft een hogere inwendige weerstand. Volgens Battery University gaat daardoor het laden langzamer en levert de accu bij het ontladen 'merkbaar' minder. Hoeveel, hangt af van de temperatuur van de cellen en de belasting. De fabrikanten in onze vergelijking geven daar geen percentage voor, dus wij noemen er ook geen.

Praktisch betekent het: plan in de winter met marge. Reken je looptijd uit met de looptijd-rekenhulp, en neem een groter station of een extra laadmoment als het krap is. Een station dat warm blijft, bijvoorbeeld binnen in de camper of in een tas, levert meer dan een station dat de hele nacht in de vorst staat. Dek de ventilatieopeningen daarbij niet af.

Bij een stroomstoring in de winter is warmte het grootste probleem, en juist dat kan een powerstation nauwelijks leveren. Met de formule van Jackery (Wh × 0,85 ÷ W) rekenen we een paar voorbeelden uit voor een station van 1024 Wh, zoals de Anker C1000 Gen 2 of de EcoFlow DELTA 3 Plus:

• Warm blijven doe je met kleding, dekens en één ruimte waar je samen zit, niet met een elektrische kachel op een accu.
• Licht, telefoon en informatie zijn wel goed te doen. Daar is een klein station vaak al genoeg voor; hoeveel Wh je nodig hebt, staat in stroomuitval voorbereiden.
• Houd hem vol in de winter. Een station voor noodstroom bewaar je normaal half vol, maar voor de winter of bij een waarschuwing laad je hem helemaal op, zie powerstation opslaan.
• Nooit een aggregaat binnen. Een benzine-aggregaat geeft koolmonoxide (Brandweer, RIVM); een powerstation niet. Het verschil staat in powerstation of aggregaat.

In een tent of camper is de grootste valkuil het laden. Laad je overdag met een zonnepaneel of 's avonds aan een kampeeraansluiting terwijl het station koud is, dan laadt hij niet of zou hij niet moeten laden. Zet het station daarom in de verwarmde ruimte, niet in een buitenbak of op de grond van een koude voortent.

Zonne-energie levert in de winter weinig. Volgens PVGIS van de Europese Commissie levert een paneel van 200 Wp in Nederland in december gemiddeld zo'n 182 Wh per dag en in januari 220 Wh. Dat houdt telefoons en ledlampen bij, maar geen koelbox of verwarming. Meer daarover in zonnepaneel-opbrengst in Nederland. Zet het paneel in de winter steiler, de zon staat laag.

Een koelbox heb je in de winter meestal niet nodig, en het verbruik van een compressorkoelbox hangt sterk af van de buitentemperatuur (Pro-User); de verbruikscijfers van Dometic gelden bij 32 °C. Een elektrische deken of standkachel op 230 V vraagt veel meer dan een powerstation lang kan leveren; reken het uit voordat je erop vertrouwt. Een overzicht van stations voor kamperen staat in powerstation voor de camper.

Laat een powerstation in de winter niet dagenlang in de auto of een onverwarmde schuur liggen. Bewaren mag kouder dan laden: Jackery staat voor de Explorer 1000 v2 een maand opslag toe tussen -20 en 45 °C, maar voor drie maanden 0 tot 45 °C en voor een jaar 0 tot 25 °C. Bluetti noemt voor de EB3A een opslagbereik van -10 tot 45 °C.

Laden via de 12V-aansluiting tijdens het rijden kan in de winter, zolang het station zelf niet onder 0 °C is. Zet hem dus in het interieur, niet in de koude kofferbak, en laat de verwarming eerst even draaien. Hoe laden in de auto werkt en hoe lang het duurt, staat in powerstation in de auto opladen.